درباره وبلاگ
مدیر وبلاگ


سلام دوستان وبلاگ انجمن علمی دانشجویان مهندسی معدن دانشگاه بیرجند وبلاگی تخصصی و مربوط به اخبار واطلاعات روز معدنی است. شما می توانید با ارسال اخبار و اطلاعات جدید ما را در ارائه وبلاگی به روز یاری فرمایید. لطفا مطالب خود را به ایمیل hosseinzade.hassan@birjand.ac.ir ارسال کنید و همچنین خواهشمندم نظرات خود را درباره مطالب و وبلاگ بیان کنید با تشکر: مدیریت وبلاگ
آرشيو وبلاگ
صفحات وبلاگ
RSS Feed
سه‌شنبه ۱۳۸٩/۸/٢٥ :: ۸:٤٩ ‎ق.ظ ::  نويسنده : مهران ملایی

 مواد معدنی یکی از مهم ترین زیربناهای اقتصادی و صنعتی را در جامعه ی امروز تشکیل می دهند. بشر از آغاز آفرینش خود و در طول تاریخ، بر حسب نیازمندی ها و شناخت خود از مواد معدنی استفاده کرده و تا کنون نیز به شیوه های گوناگون به بهره برداری خود از این منابع ادمه می دهد.


 

ارزش ماده ی معدنی:

از عوامل مؤثر در اقتصادی شدن مواد معدنی ارزش آن ماده معدنی است که خود تابع عواملی چون عرضه، تقاضا و مسائل اقتصادی و سیاسی است.

عرضه :

میزان تولید مواد معدنی در دهه گذشته افزایش شایانی داشته است. عواملی که موجب این افزایش شد. عبارتند از پیشرفت در زمینه دانش و صنعت اکتشاف که موجب مشخص شدن منشاء محیط و چگونگی تشکیل ذخایر مختلف می شود؛ برای نمونه پیشرفت هایی که در تکمیل نظریه تکتونیک صفحه ای، انجام گرفت کمک های مؤثری در رابطه با کشف ذخایر مس پرفیری نموده است. هم چنین در دهه ی اخیر بکارگیری روش های نوین ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی در کشف ذخایر جدید بخصوص آن هایی که در اعماق زمین قرار دارند، کمک مؤثری نمود. هم چنین ماشین های جدید استخراج موجب شده تا ذخایری که در اعماق قرار داشته قابل بهره برداری شوند و با کمک این ماشین الات میزان تولید روزانه بالا رود. پیشرفت در زمینه صنعت تلغیظ و تصفیه موجب گردید تا بسیاری از ذخایر عمیق دور از دسترس نیز قابل بهره برداری شوند. هم زمان با بالارفتن تولید، میزان مصرف مواد معدنی نیز افزایش داشته است.

تقاضا :

مهم ترین عواملی که موجب بالا رفتن مصرف گردید عبارتند از: افزایش جمعیت، گسترش صنایع جدید و غیره. قیمت برخی از مواد معدنی علاوه بر عرضه و تقاضا تحت تأثیر بحران های سیاسی نیز قرار می گیرد. به عنوان مثال در مورد طلا گفته می شود ۸۰درصد قیمت طلا به تحولات سیاسی و ۲۰ درصد به عرضه و تقاضا مربوط می شود.

 

 

عیار ذخیره(Tenor) :

مقدار عیار ذخیره از فاکتورهای مهم سنجش ارزش اقتصادی یک معدن است. ذخایر رگه ای در مقایسه با ذخایر توده ای و پرفیری در صورت وجود عیار بالاتری ارزش پیدا می کنند. هزینه استخراج، برای ذخایر رگ های بیشتر از ذخایر پرفیری و توده ای است. برای مثال ذخایر مس پرفیری با عیار حدود ۷۵/۰ تا ۱ درصد و ذخایر مس رگ های با عیار بیش از ۵/۱ درصد ارزش اقتصادی دارند. هر چند که عیار و مقدار ذخیره، لازم و ملزوم یکدیگر هستند اما مقدار ذخیره از اهمیت بیشتری برخوردار است. ذخایر طلای رگه ای با عیار بیش از ۱۰ گرم در تن و ذخایر طلای نوع پراکنده(ذخیره نسبتاً زیاد و ابعاد وسیع) با عیار حدود ۲ گرم در تن دارای ارزش اقتصادی و قابل بهره برداری هستند. عیار قابل استخراج ذخایر معدنی با گذشت زمان کاهش یافته است. عوامل مهمی که موجب این کاهش شده اند عبارتند از: افزایش قیمت، پیشرفت در صنعت استخراج و تلغیظ و تصفیه.

تکنولوژی(Technology) :

استفاده از ماشین آلات جدید در اکتشاف، استخراج و تلغیظ و تصفیه سبب شده که هزینه های استخراج پایین بیاید و ذخایری که به دلایل مختلف در گذشته قابل بهره برداری نبوده اند امروزه قابل بهره برداری گردند. کشورهای صنعتی با استفاده از تکنولوژی نوین و نیروهای متخصص کارآمد از مرحله اکتشاف تا تغلیظ و تصفیه نسبت به کشورهای جهان سوم فراتر رفته اند.

تغلیظ و تصفیه(Enrichment& Refinery) :

هر ماده معدنی از دو بخش کانه(Ore) یا کانی های مفید و باطله(Gangue) یا کانی های مزاحم تشکیل شده که لازم است که جداسازی آن ها از هم توسط فرآیندهای پالایشی که اصطلاحاً کانه آرایی(Mineral Processing) نامیده می شوند، انجام می گیرد. عواملی نظیر شکل، اندازه، رابطه نسبی کانی های مفید و باطله و نوع کانی های مفید و مزاحم، تأثیر مستقیم در تلغیظ و تصفیه یک کانسار دارند. میزان کانی های مفید یک کانسار، چنان چه از حد خاصی کمتر باشد موجب می شود تا ماده ی معدنی قابل تلغیظ نباشد. کانی های مفید در یک کانسار می تواند به صورت آزاد یا به حالت درگیر در داخل یک کانی دیگر باشد. هزینه های تلغیظ برای هر یک از حالت های ذکر شده متفاوت است که باید بطور دقیق مطالعه و بررسی شوند.

شکل ذخیره(Depths Of Reservoir) :

شکل ذخیره رابطه مستقیمی با روش استخراج آن دارد. ذخایر رگه ای به روش زیر زمینی و ذخایر پرفیری که نزدیک سطح زمین قرار دارند با روش روباز استخراج می شوند در صورتی که پدیده های تکتونیکی نطیر گسل ها و شکستگی ها تغییراتی را در امتداد رگه ها بوجود آوردند، علیرغم بالا بودن عیار و مقدار ذخیره این بی نظمی موجب بالا رفتن هزینه استخراج خواهد شد. بنابراین، عیار و مقدار ذخیره به تنهایی موجب اقتصادی شدن و قابل بهره برداری بودن یک ذخیره نخواهد شد.

عمق ذخیره :

ذخایر زیادی موجودند که عیار و ذخیره آن ها نسبتاً زیاد است اما به علت این که در اعماق زیاد واقع شده اند و یا شکل مناسبی ندارند، دارای ارزش بهره برداری نیستند. عمق ذخیره، رابطه مستقیم با هزینه های استخراج دارد.

نیروی متخصص و هزینه های پرسنلی:

وجود افراد متخصص و کاردان، رابطه مستقیم با میزان تولید و قیمت تمام شده ماده معدنی دارد. حقوق مهندسین معدن، تکنسین ها و معدن چیان در کشورهای جهان سوم پایین تر از کشورهای صنعتی است که خود موجب کاهش قیمت شده ماده معدنی می شود.

حمل و نقل(Transportation) :

معادن، معمولاً در مناطقی خارج از شهر یا مراکز صنعتی قرار دارند. این مواد باید استخراج شده و بعد از تغلیظ در همان منطقه تصفیه و به بازار عرضه گردد. فاصله معدن از پالایشگاه و بازار فروش، تأثیر مستقیم در قیمت تمام شده ماده معدنی دارد. هر گاه منطقه معدنی در فاصله زیادی از جاده های اصلی قرار گیرد. ابتدا جهت برقراری ارتباط بین معدن و جاده های نزدیک منطقه باید جاده سازی شود. این کار هزینه زیادی به خود جذب می کند. دیگر این که هر اندازه فاصله منطقه از پالایشگاه و بازار فروش دورتر باشد هزینه حمل و نقل بالاتر خواهد رفت و گاهی این امر موجب می شود تا ماده معدنی ارزش اقتصادی خود را از دست بدهد.
<!--[if !supportLineBreakNewLine]-->
<!--[endif]-->

آب و هوا(Climate) :

شرایط آب و هوایی تأثیری زیادی روی مدت زمان بهره برداری در سال، میزان تولید در روز و راندمان تلغیظ و تصفیه دارد. پایین آمدن مقدار تولید در سال به دلیل نزولات جوی زیاد بخصوص برف و طوفان شن و ماسه باعث بالا رفتن هزینه شده و در موارد خاصی بهره برداری از این ذخایر مقرون به صرفه نخواهد بود. به عنوان مثال می توان معدن زیرزمینی مس مزرعه واقع در شهرستان اهر در آذربایجان شرقی را نام برد که به علت بارش برف سنگین در فوصول سرد سال در منطقه معدن تعطیل است.

سیاست دولت ها:

بعضی از مواد معدنی با وجود عدم سوددهی، به خاطر اهمیت استراتژیک تولید آن ها در استقلال صنعتی و اقتصادی کشورها توسط دولت ها در داخل کشور تولید می شوند تا در آن زمینه، کشور از وابستگی به کشورهای خارجی مستقل گردد. مانند فولاد، اورانیم و ...

 



موضوع مطلب :
 
 
نویسندگان
پیوندها
آخرین مطالب