درباره وبلاگ
مدیر وبلاگ


سلام دوستان وبلاگ انجمن علمی دانشجویان مهندسی معدن دانشگاه بیرجند وبلاگی تخصصی و مربوط به اخبار واطلاعات روز معدنی است. شما می توانید با ارسال اخبار و اطلاعات جدید ما را در ارائه وبلاگی به روز یاری فرمایید. لطفا مطالب خود را به ایمیل hosseinzade.hassan@birjand.ac.ir ارسال کنید و همچنین خواهشمندم نظرات خود را درباره مطالب و وبلاگ بیان کنید با تشکر: مدیریت وبلاگ
آرشيو وبلاگ
صفحات وبلاگ
RSS Feed
دوشنبه ۱۳٩٠/۱/٢٩ :: ۱٠:٤٠ ‎ب.ظ ::  نويسنده : روح الله برزنونی

◄   مهاجرت نفت:
پدیده مهاجرت به دوبخش مهاجرت اولیه وثانویه قابل تقسیم است. مهاجرت اولیه به حرکت نفت وگاز ازسنگ منشاء به لایه های تراواویا معبر گفته می شود. درصورتی که درطی مهاجرت ثانویه نفت وگازدرلایه تراوا حرکت می کنند تا این که دریک تله نفتی متمرکز شود. تفکیک وجدایش این دونوع مهاجرت ازیک دیگر بسیار مهم است. مهاجرت اولیه احتمال به مسافت کم تر از 4100 متراست ودیگر رفتارپیچیده نفت ،آب منفذی آزاد وسطوح کانی های رسی که دراطراف ساختمان خود آب رانگه می دارند می باشد. درصورتی که مهاجرت ثانویه می تواند درساختمان طولانی انجام شود. دراین نوع مهاجرت حرکت قطرات هیدروکربنی درسیال شبکه پیوسته منفذی که اشباع ازآب می باشد صورت می گیرد.



◄   مهاجرت اولیه:

مهاجرت اولیه درحقیقت یکی ازناشناخته های زمین شناسی نفت است چراکه مکانیزم آن به خوبی شناخته نشده است. کوچک بودن منافذ موجود درسنگ های منشاء وعدم تابعیت حل شدن هیدروکربن ها درآب ،ازدلایل شکل گیری پدیده مهاجرت اولیه است. مکانیزم های متفاوتی برای مهاجرت اولیه پیش نهاد شده است.
کلیه مکانیزم های مهاجرت اولیه رای می توان دردو دسته قرارداد یک دسته که نیاز به جرکت آب منفذی دارد. (مکانیزم های قطرات وحباب های هیدریوکربن)که توسط حرکت آب منفذی مهاجرت می کنند. دسته دوم شامل مکانیزم هایی است که مستقل از جریان آب منفذی است (مثل مکانیزم های انتشاروحرکت مستقل فاز هیدروکربن).

      
+   مکانیزم قطرات یاحباب های هیدروکربن: حرکت هیدروکربن به صورت قطره یا حباب ازمیان خلل وفرج ریز واشباع ازآب سنگ منشاءدرگیرپدیده مویینگی است. تازمانی که اندازه قطرات یا حباب های هیدروکربن کو چک تر یا هم اندازه مجاری موجود درسنگ منشاءاست. هیچ محدودیتی درحرکت وجود نداردولی اگراندازه مجاری موجود درسنگ منشاءکوچک تراز قطرقطرات یاحبابهای هیدروکربن باشد برای حرکت باید بتوان برنیروی موینی غبله کردیعنی قطره باید تغییر شکل پیدا کند. کشش سطحی بین دو سیال آب هیدروکربن سبب ایجادمقاومت درمقابل این تغییر شکل می شود. زایش هیدروکربن هایی باوزن ملکولی کم از کروژن سبب افزایش حجم زیاد مولی می شود که موجب ایجاد نقاط یابسته های فشار درسنگ منشاء می شود که این فشارزیاد می تواندنیروی موردنیاز برای غلبه برنیروی مویینگی رادردسترس قراردهد.

      
+   مکانیزم محلول ملکولی: مهاجرت هیدروکربن به صورت محلول ملکولی برای برخی از آروماتیک های سبک مثل بنزن مکانیزم مناسبی به نظر می رسد. حتی باوجود قابلتی حلالیت کم درصورتی که حجم قابل توجهی آب بتواند ازسنگ فشرده وخارج شود ممکن است مقادیر قابل توجهی ازهیدروکربن ازسنگ منشاءخارج شود.
راه هایی وجود داردکه باآن ها قابلیت حلالیت هیدروکربن درآب افزایش می یابد یکی از آن های باتشکیل پترولیوم است. این مدل پیش نهاد می کند که آن چه از سنگ منشاءخارج می شود هیدروکربن های نفتی نیستند. بلکه مواد اولیه مهم تری مثل الکل ها واستون ها می باشد که باسهولت بیش تری نسبت به هیدروکربن درآب ازسنگ های منشاءخارج می شود.

      
+   مکانیزم حرکت مستقل فاز هیدروکربن: این مکانیزم چنین بیان می کند که درابتدا فاز هیدروکربنی تشکیل شده از کروژن به وسیله پدیده انتشار خود رابه منافذ درقشر سنگ منشاء رسانده وتمرکزمی نماید. پس ازشکل گیری قطرات درشت واتصال آن ها به یک دیگر آن ها به یک دیگر آن ها می توانند شروع به حرکت نمایند.

      
+   ایجاد ریز شکستگی درسنگ منشاء: همان گونه که گفته شد زایش هیدروکربن از کروژن می تواند فشار زیادی ایجاد نماید این فشارممکن است آن قدر زیاد شود که سبب ایجاد ریز شکستگی هایی با قطران برزگ تر ازقطر منافذ درشبکه شود که موجب تسهیل مهاجرت اولیه نفت خواهد شد.

      
+   مکانیزم شبکه سه بعدی به هم پیوسته مواد آلی: این مدل بیان می کند که مهاجرت اولیه هیدروکربن هاازمیان شبکه سه بعدی به هم پیوسته کروژن بدون این که وارد متن سنگ شوندانتقال می یابند این فرایند فقط درشیل های سیاه غنی ازمواد آلی وبرخی ازسن های کربناته امکان پذیراست.

      
+   مکانیزم های متفرقه: ممکن است افزایش فشار درسنگ منشاء به دلیل افزایش دما اتفاق بیش تر وممکن است وضعیت های مختلف زمین شناسی سبب ایجاد یک یاچند مکانیزم برای مهاجرت اولیه نفت باشد. پس درنتیجه درمکانیزم های متفرقه ممکن دویا چند مکانیزم دخیل باشد.

◄   تاثیرزه کشی سنگ منشاءمهاجرت اولیه:

زه کشی سنگ منشاء فاکتوردیگری نیز وجود داردکه مهاجرت اولیه را کنترل می کند. زه کشی درواقع توانایی سنگ منشاءدرانتقال هیدروکربن تولید شده به لایه های سنگ معبر است. حرکت هیدروکربن درمواردی درامتداد لایه بندی سنگ آسان تر ازجهت عمود برلایه بندی است. هم چنین هیدروکربن های سبک تر آسان تر از هیدروکربن های سنکین تر حرکت می کند هم چنین هرچقدر ضخامت لایه های سن منشاء کم تر باشد. میزان زه کشی بیش ترمی شود. پس هر چه انباشته نفتی بزرگ تر باشد نفت بایستی از سطوح بیش تری ازسنگ منشاء سرچشمه گرفته باشد. به عنوان مثال یک میدان نفتی به قطر3 کیلومتر یک شبکه زه کشی به شعاع 15کیلومتر داشته باشد.

◄   مهاجرت ثانویه:

مکانیزم مهاجرت ثانویه خیلی بهتراز مهاجرت اولیه شناخته شده است. درخلال مهاجرت ثانویه پترولیوم به صورت قطرات نفت درمنافذ سنگ مخزن تراوا حرکت می کند. چون قطر منافذ درسنگ مخزن داشته است حتی قطرات نسبتادرشت نفت نیز قاردبه حرکت هستند فرایند های فیزیکی که باعث مهاجرت ثانویه می شوند شامل شناوری ،فشارمویینگی ،گرادیان هیدرودینامیکی است. دراثر پدیده شناوری که ناشی ازاختلاف چگالی بین هیدروکربن وآب سازندی است. قطرات نفت درداخل لایه های بعد به طرف بالا حرکت می کند. حرکت تازمانی که قطرات به منافذی با قطر کم ترازخود برسد ادامه دارد.
مهاجرت ثانویه عموما درامتداد لایه بندی لایه ها معبر صورت می گیرد. بنابراین مهاجرت جانبی می توانددردامنه وسیعی ازمسافت ها صورت گیرد. وقتی که سنگ مخزن به سنگ منشاء نزدیک باشد مهاجرت کوناه صورت می گیرد.

◄   مسیرهای مهاجرت ونوع حوضه:

به طور کلی سه سیستم مهاجرت اصلی درحوضه هایی با طرح های تکتونیکی مختلف شناسایی شده است.

      
+   سیستم مهاجرت گسلی: دراین سیستم بیش تر درریف های قاره (قسمت های درحال کشش حوضه وحوضه های پشت کمان) دیده می شود. فرونشست شدید وجریان ماگمایی زیاد باعث نهشته شدن سریع وبلوغ سن گهای منشاء می شود. نفت عمدتا درجهت عمودی ودرطول شبکه حاصل از گسل حرکت می کند. گسل های بسته باعث متوقف شدن مهاجرت می شود.

      
+   سیستم های مهاجرت طولانی: این سیستم مهاجرت بیشتردر حوضه های کراتونی قدیمی یافت می شود. این حوضه ها درطول دوران زمین شناسی پایدار و دارای فرونشست کم وجریان گرمایی کم بوده اند. تعداد لایه های سنگ منشاء خیلی محدود بوده واغلب به یک واحدچینه محدود می شود. زایش نفت عمدتا درمرکز حوضه صورت می گیرد. درحالی که نفت گیر ها درلبه های حوضه قرار دارند ،مسیر های طولانی مهاجرت ،مناطق زه کشی شده وسیعی ایجاد می کنند که ازدست دادن مقدارزیادی نفت سبک باعث ایجاد ماسه های قیری دراین سیستم مهاجرت می شود.

      
+   سیستم مهاجرت پراکنده: این سیستم درمناطقی که تحت کوه زایی فعال قرار دارد دیده می شود پراکندگی گسترده مخازن نفت وگاز در حوضه رسوبی نتیجه این سیستم است این سیستم برای مهاجرت طولانی مناسب نیست ومسیرهای مهاجرت به صورت جانبی ،عمودی وکم مسافت است. میزان پراکندگی سیستم بستگی به تکتونیک ،گسل ها وچین های حاصله دارد.

◄   مسیرهای مهاجرت(Migration Pathways):

مسیرهای مهاجرت راه هایی است که هیدروکربن به طرف محل تجمع خود حرکت می کندکه می تواند به شکل های تقارن دایره تا منحنی های نامتقارن کشیده ،متغییر است. شکل زیر

 


◄   نحوه پرشدن مخازن ازهیدروکربن:

پرشدن یک مخزن اشباع ازآب فرایندی تدریجی است که درطی این فرایند نفت به صورت پیش رونده جایگزین آب منفذی می شود. عقیده براین است که نفت مهاجرت کرده ،فقط درسیستم های منفذی بزرگ تر لایه های معبر که فشارهای مویینه پایین تری دارند جای می گیرد. درحالی که تجمع نفت بیش تر وبیش تر می شود نیروی شناوری افزایش یافته وبه تدریج بخش های دیگرمخزن ازنفت پرخواهد شد.

◄   اهمیت توالی فرایند ها درتجمع اقتصادی هیدروکربن:
عموما برای تجمع اقتصادی نفت چندین عامل وفرایند مهم لازم است که بایستی دریک توالی به خصوص رخ دهند. هرانحرافی ازاین توالی مانع تجمع نفت خواهدشد. دراین توالی زمان بحرانی (Critical Moment) برای تجمع هیدروکربن درنظر گرفته شده است. زمان بحرانی ،مبین این است که زایش ومهاجرت نفت قطعا بایستی بعد ازتشکیل نفت گیرباشد ،درغیر این صورت ،نفت حاصله ممکن است درسطح وسیع پخش وبه هدربرود. شکل زیرتوالی فرایند های لازم برای انباشت اقتصادی هیدروکربن رانشان می دهد.

 

منبع :http://gsim.blogfa.com



موضوع مطلب : نفت
 
 
نویسندگان
پیوندها
آخرین مطالب